Uwaga! Ekstremalne temperatury w naszej gminie – jak bezpiecznie przetrwać falę upałów?

Lato w pełni, a do naszej gminy dotarła potężna i wymagająca fala upałów. Wysokie temperatury przekraczające 30°C to nie tylko letni dyskomfort, ale przede wszystkim udokumentowane, realne zagrożenie dla zdrowia i życia nas wszystkich. Ekstremalne gorąco może doprowadzić do szybkiego odwodnienia, niebezpiecznego przegrzania organizmu, a nawet tragicznych w skutkach powikłań kardiologicznych i udarów.

W Centrum Usług Społecznych w Połańcu stawiamy na budowanie odporności naszej społeczności, dlatego apelujemy do Państwa o szczególną ostrożność, sąsiedzką uważność i wdrożenie poniższych zasad bezpieczeństwa do codziennego życia.

 1. Jak chronić swój organizm? (Zasady na co dzień)
Upał bezpośrednio wpływa na nasz układ nerwowy, powodując ospałość, zdenerwowanie oraz drastyczny spadek koncentracji. Aby zminimalizować te negatywne skutki, pamiętaj o kluczowych zaleceniach:

• Pij regularnie niegazowaną wodę: Nawadniaj organizm często, małymi łykami, zanim jeszcze pojawi się wyraźne uczucie pragnienia.
• Unikaj napojów odwadniających: Kategorycznie zrezygnuj z alkoholu, ogranicz mocną kawę oraz słodzone napoje gazowane, które przyspieszają utratę cennych płynów.
• Zasłoń okna w ciągu dnia: Zamykaj i zasłaniaj rolety oraz żaluzje w najgorętszych godzinach, aby ograniczyć napływ gorącego powietrza. Okna otwieraj nocą i nad ranem, kiedy na zewnątrz panuje chłód.
• Wybieraj lekką odzież i filtry: Noś jasne, przewiewne ubrania z naturalnych tkanin oraz obowiązkowe nakrycie głowy. Przed wyjściem na słońce aplikuj krem z wysokim filtrem SPF (około 6 łyżeczek na ciało dorosłego) i ponawiaj aplikację po każdym spoceniu się lub kąpieli.
• Jedz lekkie posiłki: Postaw na świeże warzywa i owoce, unikając ciężkich, smażonych dań. Pamiętaj o higienie i częstym myciu rąk, ponieważ wysokie temperatury sprzyjają m.in. rozwojowi bakterii salmonelli.
• Unikaj słońca w godzinach szczytu: Między godziną 11:00 a 16:00 zrezygnuj z bezpośredniego przebywania na słońcu. Pamiętaj, że najwyższe temperatury powietrza odnotowuje się między 15:00 a 18:00, a największe promieniowanie UV przypada na godziny 12:00-13:00.

 2. Troska o Seniorów, Dzieci i Sąsiadów
Jako społeczność lokalna musimy działać solidarnie. Wojewoda Świętokrzyski w swoich oficjalnych wytycznych z 25 czerwca 2026 roku położył ogromny nacisk na prewencję i operacyjną ochronę osób szczególnie wrażliwych.

Seniorzy pod szczególnym nadzorem: Osoby starsze i samotne powinny zrezygnować z wychodzenia z domu podczas największych upałów. Przyjmowane przez nich leki w połączeniu z odwodnieniem mogą zwiększyć swoje stężenie w organizmie do poziomu zagrażającego życiu. Monitorujmy samopoczucie naszych starszych sąsiadów.
Bezpieczeństwo najmłodszych: Dzieci w czasie upałów nie powinny opuszczać bezpiecznych, chłodnych pomieszczeń. Jeśli wyjście jest konieczne, zadbaj o jasną, oddychającą odzież, czapkę z daszkiem, parasolkę nad wózkiem oraz podawanie letnich (nie lodowatych!) napojów.
Samochód to śmiertelna pułapka: Pod żadnym pozorem nie zostawiaj dzieci ani zwierząt w zaparkowanym pojeździe, gdzie temperatura błyskawicznie wzrasta do 50-60°C. Widząc taką sytuację na parkingu, reaguj natychmiast i alarmuj służby.
Zadbaj o czworonogi: Zwierzęta nie posiadają gruczołów potowych i chłodzą się m.in. poprzez odparowywanie śliny podczas dyszenia. Zapewnij im stały dostęp do świeżej wody, przewiewne, zacienione schronienie, a także wystaw miskę z wodą dla zwierząt wolno żyjących w swojej okolicy.

3. Pierwsza Pomoc: Jak reagować na przegrzanie?
Gdy zauważysz u siebie lub kogoś przebywającego w przestrzeni publicznej objawy takie jak: silne zawroty głowy, nudności, zaburzenia równowagi, szum w uszach, gorąca i sucha skóra czy majaczenie – konieczna jest błyskawiczna reakcja.

Szybki algorytm ratunkowy w przypadku przegrzania:

1. Niezwłocznie przeprowadź poszkodowaną osobę w chłodne, zacienione miejsce.
2. Podaj do picia chłodną (ale nie lodowatą) wodę.
3. Zwilż twarz, ręce oraz nogi i poluzuj ciasne ubranie (np. krawat, kołnierzyk).
4. Osobę nieprzytomną, która oddycha prawidłowo, ułóż w pozycji bezpiecznej na boku.
5. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowego oddechu lub jego braku – natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub 999 i rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (30 uciśnięć klatki piersiowej na 2 wdechy).

 4. Ważne dla osób pracujących: „Dobry klimat w pracy”
Jeśli w trakcie upałów wykonujesz swoje obowiązki zawodowe, pamiętaj, że pracodawca ma prawny obowiązek zorganizowania pracy w sposób bezpieczny dla Twojego zdrowia. Oznacza to m.in. nieodpłatne zapewnienie napojów (gdy temperatura na stanowisku pracy przekracza 28°C lub na otwartej przestrzeni powyżej 25°C), dbanie o sprawność klimatyzacji, a w uzasadnionych przypadkach wprowadzanie rotacji na stanowiskach czy skracanie czasu pracy – co ważne, bez obniżania Twojego wynagrodzenia.

Kobiety w ciąży oraz pracownicy młodociani podlegają bezwzględnym ograniczeniom i zakazom pracy w środowisku gorącego mikroklimatu.

Zachęcamy do bieżącego śledzenia komunikatów i zapoznania się ze szczegółowym poradnikiem „Jak przetrwać upały” opracowanym przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa oraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Dbajmy o siebie nawzajem. Wspólna odpowiedzialność i sąsiedzkie wsparcie to nasza najlepsza tarcza w walce z ekstremalną pogodą!